Willem Tjerkstra’s thússide

Archive for the Religy category

admin

Tsjinst fan slang en stêf

Religy

Tsjinst op 11 juny 2006 yn Broek

Image

1. Tarissing

In fuotbal leit op ‘e preekstoel, om’t hjoed de earste wedstriid fan Nederlân spile wurdt by it wrâldkampioenskip yn Dútslân. Mar it giet fan ‘e moarn net om de fuotbalgeast, mar om de Hillige Geast.
Broek ken syn eigen fuotbalkampioenen.

Image

Op ien fan de finsters yn de tsjerke is in mozayk fan Sint Christoffel mei de stêf, de Kristusdrager.

Image

Yn dizze tsjinst giet it om de stêf en de slang.

De snein nei it Pinksterfeest,
it feest fan de Hillige Geast,
de snein Trinitatis,
de hillige trije-ienheid,
God, Jezus en de Hillige Geast.

Op dizze snein komme wy by elkoar
om de trije-ienheid te fieren
en om ús eigen trije-ienheid te belibjen.
Us help is fan God de Heit,
ús foarbyld is Jezus de Soan
en de ynspiraasje komt fan de Hillige Geast.
Amen

2. Sjonge
Liet 255: 1, 2, 3, 4

3. Laam en hoeder

Liet 255: 2 – Jezus as laam dat ús rêdt.
Psalm 23 – De Hear is myn hoeder.
It is net om ‘e nocht dat wy it earste part fan Psalm 23 lêze.
It is foar in protte minsken in tekst dêr’t se mei libje en stjerre.
Wa fan jim sprekt yn it bysûnder dizze psalm oan? Wêrom?

4. Lêze
Psalm 23, 1-4 as gebed

5. Sjonge
Liet: 14: 1, 2, 3

6. Stêf as teken fan de Geast

Jo stôk en jo stêf dy fertreaste my, seit Psalm 23 fers 4.
De stêf as treaster, mar hoe?
Sjoch nei de hoeder dy’t mei syn stêf de skiep hoedet.
De stêf wiist de wei, beskermet, jout treast en krêft.
Wêr ha wy dat earder heard?
Wiist de Geast ek net de wei?
En beskermet en treast de Geast ek net?
Jout de Geast ek net krêft… ynspiraasje?

Image

De stêf as teken fan de Geast?
Yn hokker ferhalen komme wy de stêf tsjin?

“Slaan mei de stêf it wetter fan de Nyl,” sei God tsjin Mozes.
En sjoch, it wetter waard bloed, de earste pleach foar Egypte.
De stêf as krêftboarne… teken fan de Geast.

“Slaan mei de stêf de moude op ‘e grûn,” sei God tsjin Mozes.
En sjoch, de moude feroare yn langskonken, de tredde pleach foar Egypte.
De stêf as krêftboarne… teken fan de Geast.

“Til dyn stêf op en stek de hân út oer de see en spjalt dy,” sei God tsjin Mozes.
En sjoch, it wetter fan de Reidsee spjalte en der ûntstie in paad.
De stêf as krêftboarne… teken fan de Geast.

“Stek yn de striid tsjin Amalek dyn stêf omheech,” sei God tsjin Mozes.
En Mozes hold de stêf boppe de holle en Israel wûn de striid.
De stêf as krêftboarne… teken fan de Geast.

“Lis de stêven fan de stammen yn de tinte fan de moeting,” sei God tsjin Mozes, “ek dy fan Aäron en Ik sil de stêf fan de man dy’t Ik útkies yn bloei rinne litte.”
En sjoch, de stêf fan Aäron sprute út en bloeide.
De stêf as krêftboarne… teken fan de Geast.

Yn de wrâld fan tsjintwurdich misse wy stêven.
Inkeld de paus en Sinteklaas sjogge wy dermei.
Yn ús wrâld wurde faak stokken brûkt om te slaan.
Mar wat soe der op tsjin wêze om de stêf wer in plak te jaan?
Yn plak fan de stôk as wapen, de stêf.
En foar de âlderein: yn plak fan de rollator de stêf.
It hâldfêst en de krêft fan de Geast.

7. Sjonge
Liet fan slang en stêf

De stêf en de slange,
de geast en it kwea,
hoe sil it beteare?
De tiid sil it leare:
op libben en dea.

De lusthôf fan Eden,
it duorre net lang
of dêr hiest de kweade
dy’t flaaike en bearde,
de rop fan de slang.

By’t brânende boskje
waard Mozes spoekbang,
mar God soe him leare,
neat soe him mear deare,
de stêf waard in slang.

De godsstêf fan Mozes
joech Israel moed,
Egypte moast witte
om nea te ferjitten:
it wetter waard bloed.

It stof fan Egypte
hat Mozes ek slein
mei stêf en mei wurden,
de moude is wurden
ynsekten as rein.

Befrijd fan it lijen,
mar ’t ja waard in nee,
dochs Mozes wist better,
de stêf boppe ’t wetter,
in paad troch de see.

De tocht soe ferrinne
mei lek en mei brek,
mar Mozes stiek tichter
de stêf nei de hichte,
fersloech Amalek.

Dochs doe’t it folk klage,
kaam nochris de slang,
yn gielkoper getten,
waard Israel better
en libbe noch lang.

De stêf of de slange,
de geast wint fan ’t kwea,
it fjoer sil ús leare:
it gif sil ferkeare
yn ’t himelske brea.

8. Gebed

Hear, ús hoeder mei de godsstêf,
beskermer tsjin ûnheil,
rêder fan wa’t yn need sitte,
bring ús yn oarden fan rêst,
dat wy stil wurde om te sjen
it heil fan griene greiden,
om te harkjen
nei wurden fan ivige wiisheid
en om ús te ynspirearjen
troch it fjoer fan it toarnbeibosk.
Amen

9. Lêze
Exodus 3, 1-6,
Exodus 4, 2-4
Exodus 4, 14

10. Sjonge
Liet 51: 1, 2, 3

11. Lêze
Johannes 3, 1-16

12. Sjonge
Liet 247: 1, 2, 3

13. Ferkundiging

It ferhaal giet dat God by de skepping dochs net hielendal tefreden wie. En dan gie it om de minske. Twa hannen hied er en twa fuotten, dat hy wie yn lykwicht, mar dat wie God net genôch. Dêrom blaasde Hy Adam de siken yn en sjoch de minske kaam ta libben. Mar it wie noch net wat God Him dêrby foarsteld hie. Doe naam er in ribbe út it lichem fan Adam en skoep de frou. Sa, tocht God, twa dat is in pear: twa hannen, twa fuotten, twa minsken, man en frou. Mar dochs… God rûn der mei om, want wie it wol genôch? Hy seach nei Adam en Eva, fernaam hoe’t se sykhellen, de wyn fan har azem, de minsklike geast, mar wêr wie it godlike fjoer? Twa wie in pear, mar dochs net genôch. Lykwols foar’t God maatregels nimme koe, wie de tredde der al, de slang. En dat wie no krekt net de bedoeling. God hie Him hiel wat oars foarsteld by dy tredde. Wat? Dêr hat God Him by wize fan sprekken it fjoer foar ûnder de fuotten wei rûn.

Mar oft dat tusken de beide iiskâlde ierdske poalen, de Noard- en de Súdpoal, slagge is? Is de ierde dan ek al mislearre, soest dy ôffreegje kinne. Twa is in pear, de Noard- en de Súdpoal, mar it giet om wat dêr tusken sit. It is de fraach oft yn it gebiet tusken de poalen it fjoer wol brânt. En dan net it fjoer út ‘e gewearen of de bommen, mar dat fan de geast. Want as dat fjoer brâne soe sa’t God Him dat foarsteld hie, dan wie der gjin honger en earmoede. Dan stoaren der gjin miljoenen bern mear oan in tekoart oan iten en medisinen en in tefolle oan geweld. Dan wiene de Earste Wrâld (it Westen) en de Twadde Wrâld (it Easten) begien mei de Tredde Wrâld (it Suden) en wiene de trije wrâlden yn folsleine harmony: Gods ryk op ierde tusken de Noard- en Súdpoal. Want trije is no ienkear it symboal fan de ienheid… trije-ienheid.

Nee, dan yn de tiid dat it godsfjoer noch op ierde kaam! Wat in barren! Mar wie dy tiid wol safolle better? It slavefolkje Israel suchte ûnder it jok fan Egypte. De Israeliten waarden sels ynset yn it militêre rezjym fan Egypte: sy moasten festingstêden bouwe. En de lytse jonkjes waarden as jonge katten yn de Nyl fersûpt. Bern wurde yn alle tiden it slachtoffer fan de ferdwazing fan folwoeksenen. Allinnich Mozes is deroan ûntkommen en geloksbern wurden oan it hôf fan de farao. Mar sûnt er in Egyptner deaslein hat – in tiid fan moard en deaslach – doarmet er mei de skiep fan skoanheit Jetro yn de woestyn om. Nee, tink net dat it geloksbern ûngelokkich wurden is. Hy hat ferkearing krigen mei Sippoara, de dochter fan Jetro, en is mei har troud. Twa is in pear. En twa en twa is fjouwer, want der wurde twa soannen berne: Gersjom en Eliêzer. Trije wurdt oerslein en lykas yn it betochte ferhaal by de skepping, hat God der gjin frede mei. Twa is net genôch en fjouwer doocht net. En noch foar’t de slang syn kop opstekt, grypt God yn.
Mozes sjocht yn de fierte in toarnbeiboskje (mei de stikels dêrst dy raar oan skramme kinst), dat yn de brân stiet. Dat bart net alle dagen en nijsgjirrich komt Mozes tichterby, benammen om’t it boskje net fertart. Hy hat net yn de gaten dat hjir wat boppe de natuer út bart, wat fan boppen komt, fan God. Hat er tefolle de eagen nei ûnderen hân, nei de ierde en is er it lykwicht kwyt, it gebiet tusken himel en ierde? Mozes sjocht de himel net, mar de himel sjocht Mozes wol. It ferhaal giet dat as God immen útkiest foar it grutte wurk, Hy him earst hoeder wurde lit. Want wa’t de skiep beskermje en rêde kin út ‘e bek fan wylde dieren, kin ek minsken beskermje en rêde.

Image

Mar Mozes hat neat yn de gaten, driget sels op hillige grûn te kommen, mar dêr stekt God in stokje, in stêf, foar. Want Mozes is dan wol foarbestimd om polityk en geastlik lieder fan it folk Israel te wurden, mar it prysterskip is ornearre foar immen oars. Syn broer Aäron, de lettere hegepryster, sil wol op hillige grûn komme meie.

As Mozes yn de gaten kriget dat er foar hillige grûn stiet, wurdt er lytsman. De God fan Abraham, Izaäk en Jakob, trije fan syn foarfoars – Trinitatis -, ropt him ta de grutte taak om syn folk te rêden út ‘e slavernij. En dan set Mozes de hakken yn de ûnhillige grûn fan de woestyn: “Wa bin ik dat ik nei de farao gean soe en dat ik de Israeliten út Egypte liede soe?” Hat er te koart op ‘e skiep past? Is syn hoedersstêf noch te koart om de tekens fan de himel op te heinen? Mei oare wurden: stiet Mozes noch net iepen foar de godlike geast?

Image

Foar’t de slang tusken God en Mozes ynkomme kin, want it moat no ienkear nei trije ta, grypt God yn. En sjoch no ris wat in humor: “Smyt dyn stêf op ‘e grûn!” En dêr hast him, de slang, net tusken de tûken fan de paradysbeam, mar kronkeljend en bitend yn it woestynsân. “Pak him by de sturt!” Wer humor: de slang wurdt fernedere ta in sturtbist, ta wat der achteroan sleept. En sjoch, it kweade feroaret yn de stêf, de godlike krêftboarne.
Dan moat it no wol goed komme, mar ho mar! De hakken fan Mozes weagje der noch altyd yn, sa swier as lead. De grutte God en Mozes as lytsman, dy lêste kin gjin sprekken lije. Moat hy it wurd dwaan tsjin de farao? En dan lôget it fjoer yn it toarnbosk heech op, in lôgjende grime: “Aäron, de Levyt, is dyn broer, net wier? Ik wit dat hy tige it wurd dwaan kin. Ja, hy is sels al ûnderweis, dy yn de mjitte en hy sil fan herten bliid wêze, as hy dy sjocht.”
God, Mozes en Aäron, Trinitatis, de hillige trije-ienheid.

En dyn en myn libben? Lytsman en lytsfrou. As se troud binne, is twa in pear. En as der bern komme, rint it op nei fjouwer, fiif, seis… Mar is it genôch om inkeld man en frou te wêzen? Wis, twa is mear as ien. En bern kinne heit en mem ta in lokkige mienskip meitsje. Mar wat is in keppel skiep sûnder hoedersstêf? In mienskip fan minsken sûnder geast? De geast fan fertrouwen, frede, ynspiraasje, entûsjasme foar ierdske taken en himelske roppings. Hoe faak komst it noch tsjin dat der by minsken hillich fjoer brânt? Dat se entûsjast fertelle oer wat se ûndernimme of gewoan oer it deistige dwaan en litten? As pake en beppe deagewoan op ‘e skiepkes fan har bern passe. Deagewoan… do silst bedoele bûtengewoan libben. Ast dat dochst mei de figuerlike hoedersstêf, dan komst altyd út by it tal trije: God, do en it bern.

Bern, jawis, want asto as folwoeksene mei al dyn kennisse net fan omheech út berne wurdst, kinst it wol ferjitte. De heechlearde learaar Nikodemus snapte der neat fan: “Moat ik dan weromkrûpe by ús mem yn it liif?”
“Wiswier, wiswier,” sei Jezus, “do moatst fan omheech út berne wurde, út wetter en Geast, want oars komst gjin streek tichter by de hillige grûn, it ryk fan God, en bliuwst op toarre woestyngrûn stean.”
No moatst harkje, want Jezus giet werom nei Mozes yn de woestyn. Dat ferhaal hat wat te sizzen!
It folk jereminearre syn liedsman alle oeren fan de dei oan de holle: “Hoe fier moatte wy noch? Wy ha skjin ús nocht fan dit rot libben! Wiene wy mar yn Egypte bleaun. No stjerre wy yn dizze godferlitten woestyn!”

En sjoch, ynienen wied er der wer, de slang! Net ien, net twa, net trije, nee, hûnderten krioelen oer de rotsen op ‘e Israeliten ta. It kwea dat se sels oproppen hiene, kroep op har ta en spuite har it gif yn de lea. Se rekken ferlamme middenyn it libben en stoaren de kweade gifdea op toarre woestyngrûn. It folk dat oerbleau, smeke Mozes om libbensbehâld. En God joech de geastlike lieder de hillige taak om te rêden, sa’t er earder syn skiep út ‘e bek fan wylde dieren rêden hie. Mozes makke in slang. De slang fan it paradys feroare yn blinkend koper op in stander, miskien wol yn de foarm fan in stêf. En elk wa’t opseach nei de slang, bleau yn libben. Wat in humor: de slang wie no gjin kweade tredde mear, mar God brûkte him as medisyn om yn libben te bliuwen. God, Mozes en de earste eskulaap, jim witte wol it teken dat in dokter op syn auto hat. Trinitatis, de hillige trije-ienheid.

Asto no man en frou bist, man en frou mei bern of do bist allinnich bleaun of allinnich rekke… wa’t omheech sjocht om rêden te wurden fan it slangegif fan kleilieten, ûnferskilligens of moedeleazens, mei witte dat him of har in stêf yn hannen jûn wurdt, de godskrêft om fierder te gean, troch woestyn en oase hinne op ‘en paad nei Gods ryk. God, do en de godsstêf, in hillige trije-ienheid, Trinitatis.
Amen

14. Oargelspul

15. Sjonge
Liet 257: 1

16. Gebed

Wy loovje Jo, God ús Heit,
om it libben dat wy krigen ha,
wy bringe Jo tank, Hear Jezus,
dy’t de earms as in hoeder
om ús hinneslacht,
wy jubelje Jo ta, Hillige Geast,
om it fjoer dat yn ús brânt.

Wês, o God, mei minsken
dy’t gjin  libben op ierde ha,
dy’t gjin earm fine kinne om te steunen,
dy’t inkeld de kjeld yn de lea fiele.
O God, lit ús net oan har foarbygean,
lit ús as gemeente
libben bringe,
hoeder wêze,
en waarmte jaan.

Wy bidde hjoed yn it bysûnder foar …

Wy bidde no mei elkoar it gebed
fan de Soan oan ús Heit:
Us Heit yn ‘e himel,
lit jo namme hillige wurde,
lit jo keninkryk komme,
lit jo wil dien wurde
op ierde likegoed as yn de himel.
Jou ús hjoed ús deistich brea
en ferjou ús ús skulden,
sa’t ek wy ús skuldners ferjûn hawwe;
en lit ús net yn fersiking komme,
mar ferlos ús fan ‘e kweade.
Want fan jo is it keninkryk
en de krêft
en de hearlikheid
oant yn ivichheid.
Amen

17. Kollekte

18. Sjonge
Liet 44: 1, 2, 3

19. Seine

Wy geane no nei hûs
mei op ús netflues griene greiden,
mei yn de earen it liet fan de godsstêf
en yn ús hert it fjoer fan de geast,
yn it fertrouwen dat God ús leaf hat,
dat Jezus Kristus ús de wei wiist
en dat de Hillige Geast ús ynspiraasje jout.
Amen (trije kear sjongend troch de gemeente)

Image

admin

Karnavalstsjinst yn Drylts

Religy
PDF Print E-mail
Tsjinst op 9 april 2005 is yn Drylts

Image


1. Tarissing

Wy komme fan ‘e moarn by elkoar
om te fieren dat Jezus net op in hynder
troch de strjitten fan Jeruzalem ried,
mar op in sljochtweihinne ezel.
Sa fiere wy in folslein oare wrâld,
in wrâld dy’t op ‘e kop set is.
Wy sprekke dêrby út
dat ús help is yn de namme fan de Hear
dy’t himel en ierde skepen hat,
dy’t trou is oan syn skepping
en dy’t stiet foar it wurk
dat Hy op Him nommen hat.
Amen

Image

2. Sjonge
Psalm 118: 1, 2, 3

3. Foar de bern

Wa fan jim hat wolris in optocht sjoen?
Koest it wat sjen of stiene der grutte minsken foar?

Wa hat wolris oan in optocht meidien?
Hoe fûnst it dat der minsken nei dy seagen?

Wat fiere wy op dizze snein?
Jim komme oan de ein fan de tsjinst yn optocht werom.
Mar earst… it ferhaal oer Sam en Sem en dan…

Sam en Sem

De minsken yn Jeruzalem wiene tastreamd nei de poarte, want Jezus kaam deroan, ridend op in ezel. Elkenien skuorde in tûke fan de palmbeammen en swaaide dêrmei, wylst der roppen waard: “Hoera foar Jezus, dat Hy lang libje mei!”
Sam, seis jier, stie der mar wat by, hielendal achteroan, want hy koe net tusken de lange skonken fan de minsken troch komme.
Hy seach nei de hege muorre nêst de poarte. Soed er dêr opklimme? Dan koed er alles goed sjen. Mar Jezus wie al fierder riden.
Doe seach er foar it hûs fan de hynstekeapman in hynder stean. Soed er dêrop opklimme, want dan seach er Jezus en Jezus seach him. Dat soe moai wêze! Mar Jezus wie al wer fierder.
Ynienen kaam er op in idee. Hy draafde nei de poarte fan it timpelplein. Dêr siet Sem, syn freontsje, dy’t net mear rinne koe en no om in pear sinten of in stik bôle biddelje moast.
Sam gie nêst him sitten en sloech de earm om syn skouders: “Hoi Sem, dêr komt Jezus oan, wolsto Him ek sjen?”
Sem knikte.
“Hosanna,” rôp it folk, “hoera foar Jezus!”
Doe seagen de beide jonges Jezus ek. Hy hold de ezel yn, stapte derôf en kaam op harren ta.
“Hoi jonges,” sei Jezus, “binne jim freonen?”
Se knikten beide.
“In eintsje meiride?” frege Jezus.
Sam sprong op en holp Sem oerein. Jezus sette har op ‘e ezel en gie sels achter harren sitten.
Doe rieden se it timpelplein op, wylst de minsken mei de tûken swaaiden en ‘hoera’ rôpen.

4. Sjonge
Psalm 118: 7

5. Ynlieding

Wy prate en sjonge ús fierder de tsjinst yn:

Ik siet oan alle kant yn ’t lijen,
doe ha ‘k de Hear mei ynmoed socht…                      Ester

Doe’t heidenfolken my bedrigen,
doe briek ik troch har tichte rigen…                            Jericho

Doch my de poarten fan fiktoarje
wiid iepen, dat ik yngean mei…                                   Jeruzalem

Yn de ferhalen fan Ester, Jericho en Jeruzalem
komt it boppeste ûnder
en it ûnderste boppe,
de wrâld wurdt op ‘e kop set.
En dat is ek de oarspronklike betsjutting fan it karnaval,
it joadske karnaval, it Pûrim-feest:
de Joaden wurde rêden en Haman kriget de deastraf;
en fan it kristlike karnaval:
de gewoane man wurdt foar in pear dagen machthawwer.

In muorre fan de hurdste stien,
de poarte is net iepengien,
de dei is tsjuster as de nacht,
de fijân hâldt al lang de wacht,
mar sjoch, de kimen ljochtsje op,
de muorre keart, stiet op ‘e kop,
de doar is iepengien,
hoe is dy kear ûntstien?

6. Gebed

God boppe ús tinken, ús ferstân,
wy stjitte yn dizze wrâld noch alris
tsjin de hurdste muorren oan:
ûnbegryp, egoïsme en materialisme;
wy komme foar tichte poarten te stean:
al dy kearen dat wy der net by hearre;
de dei is soms sa tsjuster as de nacht:
sykte, fertriet, rou en iensumens.
Wy freegje Jo, God,
dat de kimen opljochtsje meie,
dat de muorre omkeard wurdt
en de poarte iepengiet,
dat wy libje meie by de trijeslach
fan hope, leauwe en leafde.
Amen

7. Lêze
Ester 9, 23-26

8. Sjonge

In segel op ‘e strangste wet,
want Haman hie syn sinnen set
op Joadebloed, doe’t Mordechai
syn holle bûgde net dy dei,
mar hark hoe’t Ester pleite by
de kening alle Joaden frij,
de wrâld stie op ‘e kop,
want Haman hie de strop.

Image

9. Lêze
Jozua 6, 6-11, 20

10. Sjonge

It barde op ‘e iere moarn,
doe klonk de toan fan rammehoarn,
in lûd jûchhei briek troch de dei
en naam de sterke muorren mei
fan Jericho, de grutske stêd
lei iepen oer it hiele mêd,
sa kearden mei in rop
de muorren op ‘e kop.

Image

11. Lêze
Markus 11, 1-11

12. Sjonge

It wie noch foar it Pesachfeest
dat Jezus keas foar ’t sljochte bist,
Hy wie al troch de poarte gien,
it folk hie ’t boadskip net ferstien,
it woe in kening fan de macht,
in Davidssoan mei pronk en pracht,
mar bern, sy libben op,
de wrâld kaam op ‘e kop.

Image

13. Ferkundiging

Wa fan jim hat wolris meidien oan in optocht?

Ik kin my noch de optochten yn Terherne yn it sin bringe. In tsien weinen achter it muzykkorps oan. De optocht hie meastal in tema. It stiet my noch by dat ien fan de optochten as tema ‘Fryske lieten’ hie. In famke en ik sieten as beppe en pake ferklaaid op ‘e wein fan it ‘Aldershûs’: Leaf, leaf, leaf âldershûs, tink ik oan dy myn Fryslân en oan myn âldershûs. Us sabeare soan, mei in koffer yn de hân, kaam as Amerikaanske emigrant oer nei it leave âldershûs. Wy wiene dus ferklaaid as âlde minsken. De wrâld waard foar in oere, sa lang as de optocht duorre, op ‘e kop set… bern dy’t pake en beppe wurden wiene.

No binne wy perfoarst gjin karnavalfierders, hoewol’t it karnavalsgebou noch net iens hûndert meter fan ús hûs stiet. Mar karnaval hat wol in djippere betsjutting as wat de measte karnavallisten derfan meitsje. It is de fraach oft se wol witte wêr’t it eins by karnaval om giet. Yn de tiid fan de Midsieuwen wisten se it wol. Der wie doe in grutte kleau tusken it gewoane folk en de ierdske en geastlike machthawwers, tusken earmen en riken. Mar ien kear yn it jier, op karnaval, waard de wrâld op ‘e kop set. Dan kaam der in optocht troch de strjitten mei it gewoane folk as de machthawwers. De sabeare boargemaster siet by wize fan sprekken op ‘e kakdoaze en de sabeare biskop hie in pispot op ‘e holle. De machthawwers waard op karnaval de spot mei dreaun. In útlitklep foar it gewoane folk foar ien dei om it op ‘e oare 364 dagen, yn de rol fan lytse man en lytse frou, folhâlde te kinnen.

Miskien soe it net ferkeard wêze dat de Dryltsers ek ien kear yn it jier harren stêd op ‘e kop setten. Boargemaster Reitsma mei in toeter op ‘e holle yn de foarm fan de skoarstien fan Nooitgedagt of sokssawat. Mar jim ha as Dryltsers grif noch wol kreativer ideeën.

Wy hawwe fan ‘e moarn trije teksten lêzen oer de wrâld dy’t op ‘e kop set wurdt. Men soe mei alle earbied sizze kinne: trije bibelske karnavalferhalen.

Nim no it ferhaal fan it joadske famke Ester en har omke Mordechai yn it Perzyske ryk fan kening Ahasfearos (no Iran). Om’t jim it ferhaal grif wol kenne, jou ik in gearfetting.
Ester wurdt om har uterlik (en miskien ek wol om har inerlik) frou fan kening Ahasfearos, keninginne dus. Har omke Mordechai, dy’t alle dagen yn de poarte fan it paleis sit, wegeret as Joad te bûgen foar Haman, de earste minister fan it Perzyske ryk. En dan hast de poppen oan it dûnsjen. As se yn dy tiid fan uranium witten hiene, hie Haman grif in kearnbom meitsje litten, in kearnbom tsjin de Joaden. Mar wat er no docht, is ek ferskriklik. It slagget him om de kening safier te krijen dat der in wet fan Meden en Perzen tsjin it folk komt dat oars is as alle oare folken, tsjin de Joaden dus. Yn dy wet stiet dat se útroege wurde sille. Der moat inkeld noch in moanne en in dei fêststeld wurde. En dêr hat Haman de help fan de Perzyske goaden foar nedich. It lot (pûr) sil oanjaan wannear’t de massamoard (genoside) plakfine sil. Mar troch Ester komt de wrâld op syn kop. Sy lit de kening witte wat Haman fan doel is en pleitet foar har folk. It kin foar harsels de dea of it libben wurde, want sil de kening nei har harkje? Ester as froulike messias: troch it lijen hinne de rêdster fan har folk. En sjoch, de wrâld komt op syn kop. It lot (pûr) treft net de Joaden, mar Haman. Yn de tún by syn hûs wurdt in peal oprjochte mei in skerpe punt en hy wurdt deroan stutsen.
Wat in freugde foar de Joaden yn it Perzyske ryk! Se binne miskien wol yn optocht troch de strjitten dûnse en hawwe sa feest fierd, Pûrim-feest, it feest fan it lot. En noch altyd fiere de Joaden dit Pûrim-feest, it joadske karnaval.

Ha wy de moed om, as de kniper op ‘e skine komt, frijút te sizzen wêr’t it op stiet? De wrâld op syn kop te setten, as it giet om rjocht en gerjochtichheid? Us libben rint gjin gefaar, as wy foar ús miening útkomme. Mar dochs, wy binne ek yn dit ferbân net sokke karnaval-minsken.Wrinne gjint m rjocht en gerjochtichheid.rjitten d wurdt deroan stutsen

It twadde bibelske karnavalferhaal is dat fan de swijende en roppende oanfal mei it lûd fan de rammehoarnen op Jericho. Dêr leit de âldste stêd fan de wrâld mei syn hege, sterke muorren. En tusken de Jordaan en Jericho is it kamp fan de Israeliten. Om yn it lân fan belofte te kommen, moat Jericho ynnommen wurde. Mar wa kin op tsjin sokke hege muorren? Dêr is it fûlste geweld foar nedich, derop ramme! Mar Jozua kriget fan God in muzikaal oanfalsplan. Seis dagen giet der in optocht om de stêd hinne: it oanfalsleger foarop, dan sân prysters dy’t op rammehoarnen blaze. Net derop ramme, mar op rammhoarnen blaze. Dêrnei komt de arke, folge troch de reservetroepen. Wat sil it folk fan Jericho nei in pear dagen lake ha! Dy healwize Joaden yn optocht om de stêd hinne. Tochten se dat sa de stêd ynnommen wurde koe? Wa’t dat tinkt, is gek yn de kop. Mar dan komt de sânde dei. Net ien kear giet de optocht om Jericho hinne, mar sân kear. En sân kear balte de rammehoarnen. Dan is it stil, de stilte foar de klimaks, de swijende oanfal. As Jozua de hân opstekt, klinke de rammehoarnen lûder as earder en jûchheit it folk. En op dat hichtepunt, wurdt de wrâld op ‘e kop set. Sûnder te rammen, komme de muorren fan Jericho yn wolken fan stof del.
It karnaval fan God mei syn folk. Mar hoe’t dat karnaval te rimen is mei it bloed dat dêrnei de strjitten fan Jericho read kleuret? Ik wit it net.

Yn alle gefallen is de swijende en roppende oanfal op Jericho hiel oars as it rammen fan de bulldozers tsjin de muorren fan de finzenis yn Jericho fan in lyts moanne lyn. Gjin lûd fan rammehoarnen, mar it razen fan de bûkjende masines.

Is der in alternatyf foar geweld? It binne fansels wol komplekse situaasjes dêr’t minsken yn telâne komme kinne. Mar wat wy fan it karnavalferhaal fan Jericho – de wrâld op ‘e kop – meinimme kinne yn ús eigen libben, is dat de swijende oanfal resultaat ha kin. Net daliks mei de fûst omheech of de middelfinger yn de hichte of mei in flymjend wurd yn de oanfal. Wa’t himsels yn it libben oerwint, is sterker as wa’t in stêd ynnimt.

En dan it tredde bibelske karnavalferhaal, dat fan Markus oer de yntocht fan Jezus. Kom op, nei de poarte fan Jeruzalem! Lit ús earst ris krûpe yn de rol fan taskôger, want sokke karnavalfierders binne wy no ek wer net.
Nee Sam, net op ‘e muorre fan Jeruzalem klimme, want yn de hichte fan minsklike krêft sil it net barre!
Nee Sam, hoechst ek net op it hynder sitten te gean, want dat bist is it byld fan de oanfal mei geweld, de tank fan de âldheid.
Sjoch Sam, dêr hast Him, op in ezel, it byld fan de nederigens. Sjochst him net, Sam? Goed jonge, gean nei dyn ynvalide freon, Sem, slaan him de earm om de beide skouders.
Sjochst it, Sam? Hy hâldt de ezel yn, stapt derôf en komt op jim ta. Dit woest dochs graach, Sam, dat Hy jim dêr sa sitten seach?
Dat is klasse, Sam! Hy set jim op syn ezel, do en dyn manke freontsje Sem.
En no ha wy de hichte, jonge, Hy giet sels achter jim op ‘e ezel sitten.
Hoe is it mooglik, de wrâld op syn kop, twa deagewoane jonges!
Wêr geane jim hinne, Sam?
Wat seist… nei it karnaval?
It Keninkryk, dêr’t de wrâld op ‘e kop keard is…
Sam, wachtsje… sis tsjin Him dat wy mei wolle. Gjin taskôgers mear, mar dielnimmers. Amen

14. Oargelspul

15. Sjonge
Liet 120: 1, 2, 3

16. Foar de bern

De bern binne ûnder it sjongen yn optocht wer yn tsjerke kommen.
Se litte sjen wat se makke ha en fertelle dêroer.

Image

17. Sjonge
Liet 120: 4, 5

18. Seine

Wy geane wer nei hûs,
eins soe it yn optocht
achter de bern oan
de tsjerke út moatte,
mar sokke optochtminsken,
karnavalfierders binne wy net.
Yn alle gefallen
sil de Geast ús stjoere
en liede op ‘e rjochte wei,
jo grutte namme, o Hear,
wês ivich lof en ear.

19. Sjonge
Liet 456: 3

Image


Archief

Zoeken

  • Categorie

  • Datum