Willem Tjerkstra’s thússide

Archive for the Religy category

admin

Tsjinst ‘terreur en takomst’

Religy

Op 1 oktober 2017 yn de Menniste gemeente fan de Jouwer

1. Tarissing

Hjerst en maitiid,
Sinne en wolken,
Stoarm en blakstilte,
Sneon en snein.
Wy libje yn in wrâld mei ferskillen
en dus yn in boeiende wrâld,
mar hoe is dat mei de tsjinstelling
fan terreur en takomst?
Dat is de fraach, wat is it antwurd?

Us help op ’en paad nei it antwurd
komt fan de Skepper fan himel en ierde,
dy’t trou wie en is nei de takomst ta
en trou bliuwe sil oant yn ivichheid.
Amen

2. Sjonge
Psalm 98: 1 en 2

3. Bea

Heare God, wy tankje Jo foar de skepping,
dat lân en see faninoar skieden binne,
dat sinne en wolken inoar ôfwikselje,
dat de kleuren fan de maitiid
hiel oars binne as dy fan de hjerst,
dat de beammen rûzje en de fûgels sjonge
en dat wy as minsken dêrfan genietsje meie.

Mar wy hawwe noch amper in antwurd
op ’e fraach hoe’t it komt mei it klimaat…
ferjou, Hear, wat wy misdien ha
en bring ús op ’en paad nei de oplossing.

Wy binne ek ferlegen mei de fraach fan terreur en takomst…
ferjou, Hear, as wy gjin daam opwurpen ha tsjin geweld
en bring ús op ’en paad nei in takomst sûnder de terreur
fan macht, kapitaal en religieuze gekte.

As it safier is dat it minsdom ta besinning kommen is,
dan sille rivieren yn de hannen klappe
en bergen it útsjonge foar Jo
en wy stimme dêryn mei.
Amen

4. Sjonge
Psalm 98: 3 en 4

5. Ynlieding

Ein augustus wie yn it nijs dat in fjirtjinjierrich famke yn Almere troch har broer deasketten waard. As ik dat hear, giet de grize my oer de grouwe. Dat it libben fan in jongfaam ynienen ôfsnien wurdt, dêr wurdt in minske kâld fan. In waarm, beweechlik lichem waard kâld en soe nea wer oerein komme, ek net opstean út ’e dea. Is dat de terreur fan de moarddiedige dea?

Terreur, terrorisme, it waret yn ús tiid troch Europa hinne: Parys, Brussel, Londen, Barcelona. Yn dy lêste stêd wie ek in jonkje troch de moardwein oanriden. Dy moard waard daliks net bekend makke, om’t de heit syn soantsje earst identifisearje moast. Wat is der troch him hinnegien doe’t er syn dea soantsje seach? In jong libben, fol fan belofte, yn ien klap fan de takomst ôfsnien.

Wêr giet it fan ’e moarn hinne? Wy hawwe al yn twa plakken west: Almere en Barcelona. Dat is de aktualiteit, mar it is goed om ek werom te gean nei it ferline om te fernimmen dat nei terreur, nei de moarddiedige dea en nei de dea fan jonge minsken it libben wer opbloeit.

Wy geane nei Babel om 600 foar Kristus hinne, dêr’t it folk fan Jeruzalem nei ferballe waard. Ien fan harren wie Daniël, dy’t yn it ballingsoard útgroeide ta in sterke persoonlikheid. Dêrtroch brocht er it ta riejouwer fan ferskillende keningen en liet er sjen dat Israel in God hie dy’t it folk takomst joech.

Wy geane nei Jeruzalem, dêr’t yn de twadde ieu foar Kristus sprake wie fan steatsterreur, terreur troch de moarddiedige kening Antiochus IV Epifanes fan Syrië. Syn keninkryk kin men beskôgje as in heidenske foarrinder fan de Islamityske Steat.

Wy reizgje fan ’e moarn ek nei Sarfat, in stedsje by Sidon yn Libanon. De profeet Elia flechte dêrhinne, om’t syn libben gefaar rûn yn it lân fan kening Achab en keninginne Izebel. Al wer steatsterreur? Elia waard asylsiker en fûn asyl yn it hûs fan in widdo en har soantsje, dat ûnferwachts stoar.

Wy komme werom yn it lân fan belofte, yn it stedsje Naïn, dêr’t Jezus mei syn folgelingen ek hinne reizge. Hoewol’t it op it waarmst fan de dei wie, waard Er kâld doe’t Er fernaam wat dêr te rêden wie.
Wis, der wie wat te rêden.

Oan de ein fan de reis oer Almere, Barcelona, Babel, Jeruzalem, Sarfat en Naïn komme wy wer thús op De Jouwer, yn de Menniste gemeente.

6. Lêze
Daniël 9, 14-19

7. Sjonge
Liet 713: 1 en 2

8. Ferkundiging 1
Daniël en Antiochus Epifanes

Wa ken Daniël net, ien fan de belangrykste joadske ballingen yn Babel. Wa kin it ferhaal fan Daniël yn de liuwekûle net, de man dy’t fêsthold oan it prinsipe fan ‘Harkje Israel, de Heare is ús God, de Heare allinne.’ Dêrom waard er foar de liuwen smiten, mar om syn belidenis fan ‘De Heare is ús God’ diene de liuwen de bek net iepen om him te ferskuorren.

Oars as oaren

De iene kening folge op ’e oare,
Darius kaam oan de macht
en dielde ’t ryk sadanich yn
dat Daniël gie ’t foar de wyn,
hy bleau himsels, wie net feroare.

De oaren seagen doe mei skeane eagen
nei syn rêch, dy hold er rjocht;
har eigen paden rûnen skean,
want elk soe nei de kening gean:
’t gebed wie oars net as in leagen.

Se sloegen acht op Daniël syn mûle,
dy’t itselde die as oars:
deis trije kear betankje God
foar ’t libben, dochs waard oars syn lot:
it delgean yn de liuwekûle.

Daniël kaam, sûnder dat er in skram oprûn, wer út ’e kûle wei. Mar hoe ferhâldt syn rjochte rêch him mei de bûgde holle fan it gebed dat wy krekt út ’e Bibel lêzen ha? Dêr kin mar ien antwurd op komme: Daniël, de rjochtfeardige, komt mei bûgde holle plakferfangend op foar syn folk, sa’t Abraham iuwen foar de tiid opkaam foar Sodom en Gomorra, it plak dêr’t syn neef Lot him nei wenje set hie: ‘As der no fyftich rjochtfeardigen yn dy stêden wenje, rjochtfeardige God, sille Jo dan Sodom en Gomorra ferrinewearje?’
Dat wie Abraham en no Daniël: ‘Hear, hâld Jo Jo no like rjochtfeardich, kear jo gleone grime fan jo stêd Jeruzalem, jo hillige berch ôf.’

9. Sjonge
Liet 713: 3 en 4

10. Ferkundiging 2

Jeruzalem… yn de tiid fan Daniël wie dy stêd noch altyd in púnfal en de timpel wie der net mear.
No bea Daniël net allinnich foar Jeruzalem, hy krige ek fisioenen oer dy stêd. Der soe in kening komme dy’t yn in nije timpel in ôfgodsbyld pleatse liet. Dy kening hiet Antiochus iV Epifanes fan Syrië, in terroristefoarst. Hy liet yn Gods timpel sels barge-offers bringe en ûnthillige dêrmei de hillige berch.

Brief fan Antiochus Epifanes

Foarst Antiochus Epifanes
liet in brief útgean nei elke stêd,
dy’t spriek fan syn totalitêre macht:
de wyn derûnder,
draaie as in blêd,
dus jou op kenings wurden acht:

Ien foarst , ien folk, ien wet, ien god,
foar allegear deselde seden,
de sabbat komt net mear oan bod,
in barge-offer foar de frede,
ûnrein komt yn it plak fan rein,
de soannen wurde net besnien,
god Zeus sil troanje yn de timpel,
mei jim eigen Heare God is ’t dien
en dêrmei is no alles sein,
sjedêr it keninklike stimpel.

Antiochus Epifanes’ stjerbêd

Antiochus Epifanes
kriich wer sin oan Perzysk goud,
yn Elymaïs wie de skat te finen,
mar hysels wie út it minne hout
en joech belies mei oeral pine.

Antiochus Epifanes
kriich berjochten, like min
as ’t eigen aard, hy lei him op te winen
oer wat west hie, want syn libbensrin
koe net de ein mei deiljocht fine.

Antiochus Epifanes
spriek op ’t stjerbêd noch dit wurd:
‘It joadske goud ha ’k út ’e timpel stellen,
sûnder reden brûkte ik it swurd,
dat hjoed kin ik myn dagen telle.’

11. Sjonge
Liet 713: 5

12. Ferkundiging 3

Wa ken Elia net, ien fan de belangrykste profeten fan Israel? Wa kin it ferhaal fan Elia by de beek Kerit (Krit) net, dêr’t er lykme allinnich sit mei de honger yn de hals. Nee, hy sit net tusken de liuwen, wol fleane boppe him swarte ravens, dy’t him moarns en jûns brea en fleis bringe. En doe’t de beek útdroege wie, sadat de profeet gjin drinken mear hie, krige er in seintsje út ’e himel dat er nei Sarfat reizgje moast, dêr’t in widdo foar him soargje soe. Dêr spriek Elia de himel oan mei ‘God oer my’. Hy bea dat de Geast fan God oer him komme mocht om it libben út ’e dea op te roppen.
Lit ús dat ferhaal sjonge.

13. Sjonge
Liet fan trochgeand libben: 1, 2, 3, 4 en 5
Wize: liet 489 út it âlde Lieteboek foar de tsjerken

Elia giet nei Sarfat
fanwege honger yn it lân,
hy hat gjin helper by de hân
en wol net dat it sa moat,
wa’t libbet, jout it troch.

In widdo by de poarte
lit him net sûnder iten stean,
sil foar it alderlêste gean,
mar sy wurdt sels net koarte,
wa’t libbet, jout it troch.

De goedens en it kweade
behearskje ’t libben fan de frou,
nei freugde komt de djippe rou,
har soantsje wurdt in deade,
wat jout it libben noch?

Elia rint nei boppen
mei yn de earms it deade bern,
giet no de hoop foargoed ferlern?
Hy kin net oars as roppe:
‘God oer my, jou it troch!’

Hy jout syn eigen siken,
de hope flammet trije kear,
it is genôch, der komt in kear,
God oer him sil net wike,
wa’t libbet, jout it troch.

14. Lêze
Lukas 7, 11-17

15. Sjonge


Liet fan jongeslibben: 1, 2, 3, 4, 5 en 6
Wize: Lieteboek 283

Yn de mannichte fan lûden,
yn de staasje fan de dea,
fûn gjin minske doe it goede,
ûnderfûn elkien it kwea.

Op ’e lykbier lei de jonge
fan de widdo, iennichst bern,
’t jammerjen hie neat fan sjongen,
’t lijen wie har oan te sjen.

Tsjin de mannichte fan lûden
rûn de libbensstaasje yn,
pratend earst, doe stil te moede,
wachtsjend op in oare wyn.

Lûden waaiden nei de fierte,
yn de stilte fan de dea
koe men net fan libben witte,
gjin beweging fan de lea.

Doe beweegde it fan binnen,
oandien rekke Jezus’ moed,
’t libben moast it sprekkend winne,
sicht op moarn yn plak fan hjoed.

Wurd fan libben liet de jonge
opstean út ’e neare dea,
beide staasjes koene sjonge,
freugde klonk oer hiel it gea.

16. Ferkundiging 4
Elia, Jezus en de widdo’s

It kin net oars as de evangelist Lukas hat by it beskriuwen fan it wûnder fan Naïn it ferhaal fan Elia yn Sarfat foar eagen hân. Elia rôp de geast fan God oer him op: God oer my… om it jonkje wer fan de dea yn it libben te bringen. Jezus rôp: ‘Jongfeint, Ik sis dy, kom oerein!’ Syn Geast as Soan fan God kaam oer de jonge, sadat er wer libje koe.

Dêrfoar hat in drama yn Naïn plakfûn. Yn itselde hûs libben in mem en in soan, omdat de man al ferstoarn wie. Djip tryst fansels, want de frou hie gjin man mear en de soan gjin heit. Mar der is noch takomst, want de jonge sil grut wurde is de ferwachting, hy hat noch takomst en mei him ek de mem, want de soan soe by wize fan sprekken foar it pensjoen fan syn mem soargje. Hy wie de garânsje foar har âlde dei.
Dan waret foar de twadde kear de dea troch it hûs, want de soan stjert. In trijedûbel drama:
– De mem wurdt emoasjoneel swier troffen: djippe rou.
– De widdo ferliest har pensjoen, de garânsje foar de âlde dei: in sosjaal drama.
– En troch it stedsje Naïn gûnzet it fan fan de beskuldiging dat de dea fan de soan de straf is foar de sûnde fan de mem: in religieus drama.

Troch de hjitte fan de dei kin de mem net lang by har deade soan stilstean bliuwe. De roustaasje, de lewayah, komt yn beweging. It jammerjen fan de minsken klinkt boppe it rûzjen fan de beskuldiging fan sûnde út. Wat in lawaai jout dy lewayah.
Der komt noch in staasje oan, fan de oare kant. De ferwachting is dat dy staasje him oanslút by dy fan de rou, sadat it lawaai noch oanboazet. Mar sjedêr, de man foarop bliuwt stean. De dragers fan de lykbier bliuwe ek stean. It jammerjen saksearret.
De man docht in stap nei de mem en seit trije wurden, dêr’t tagelyk in djip begrutsjen en treast útsprekke: ‘Skriem mar net.’
Dan komt syn hân yn beweging, hy rekket de lykbier oan. It kin net sûnder beweging en sûnder wurden:  ‘Jonfeint, Ik sis dy, kom oerein!’
Wylst Elia trije kear yn beweging kaam, syn lichem bûgde oer it jonkje hinne, beweegde inkeld de hân fan Jezus nei de lykbier om dy oan te reitsjen. De profeet fan God en de Soan fan God joegen beide wer takomst, sawol oan de soan as oan de widdo.

Widdofrou en mem

Twa kear wie ik hjoed yn triennen:
fan ’e moarn doe’t hy gjin azem joech,
ik wie yn djippe rou,
en doe’t hysels syn lykbier droech,
hy rûn der samar hinne.

Myn soan wie stoarn, ik stie allinne,
want ik hie gjinien mear op ’e wrâld,
dus bernleas widdofrou;
’t wie waarm, mar oeral hie ’k it kâld,
ek ûnder ’t rouwend rinnen.

Ynienen stie ik stil, de staasje
wie teplak, sa wie myn tinken earst,
mar ’k waard wat frjemds gewaar:
in man spriek mei in oare geast
as kriich myn jonge graasje…

… om troch te libjen, hiel bysûnder
dat er prate, opstie út ’e dea;
ferbjustere, net naar
wie ’k mear, it gie troch geast en lea:
de Hear hie dien in wûnder.

17. Oargel

18. Ferkundiging 5

Wy binne werom op De Jouwer. Wa kin yn dit plak of de omkriten dêrfan it de widdofrou en mem neisizze: ‘De Hear hat in wûnder dien?’
By myn witten is noch nea yn de skiednis fan dit plak, fan Fryslân, fan Nederlân, fan Europa in bern, jongfeint of jongfaam út ’e dea opstien. Hoe graach hie de heit, bûgd oer syn dea soantsje yn Barcelona, sjen wollen dat it jonkje wer ta libben roppen waard. Hoe faak sil op De Jouwer stil bidden wêze: ‘Hear, jou asjeblyft ús soan/ús dochter werom.’
Hoewol’t de terreur fan de dea definityf liket te wêzen, is yn in perioade fan rou treast as de fersêftsjende salve op de djippe wûne. En nettsjinsteande it litteken sichtber bliuwt en faak noch skrynt, wurdt de terreur fan de dea ferslein troch de wurden fan Elia: ‘God oer my’… en dy fan Jezus: ‘Ik sis dy, kom oerein!’
Der is wer takomst.
Amen

19. Us Heit

Us Heit yn ‘e himel,
lit jo namme hillige wurde,
lit jo keninkryk komme,
lit jo wil dien wurde
op ierde likegoed as yn de himel.
Jou ús hjoed ús deistich brea
en ferjou ús ús skulden,
sa’t ek wy ús skuldners ferjûn hawwe;
en lit ús net yn fersiking komme,
mar ferlos ús fan ‘e kweade.
Want fan jo is it keninkryk
en de krêft
en de hearlikheid
oant yn ivichheid.
Amen

20. Sjonge
Liet 315: 1 en 3

21. Seine

Wy geane wer op ’en paad nei hûs
om te genietsjen fan de ferskillen yn Gods skepping
en mei it each op ’e takomst  dêr’t it libben yn opbloeie sil.

Wy meie ûnderweis meinimme
de seine fan God de Heit,
de leafde fan Jezus de Soan
en de ynspiraasje fan de Hillige Geast

22. Sjonge
Liet 415: 3

 

admin

Tsjinst fan ‘Sjen en Bewege’

Religy

Op 7 maaie 2017 yn Hegebeintum

1. Tarissing

Jubilate, sa hjit dizze snein nei Peaske,
in snein om te jûchheien.
Dêrom lit ús hjoed jûchheie om de maitiid
en om’t wy dizze snein hjir op ’e hichte fiere meie.

Mar dan moatte wy it goede wol foar eagen krije
om jûchheiend yn beweging te kommen.
Dit is dus ek de snein fan sjen en bewege.

Lit ús God oanroppe,
God as de Skepper fan himel en ierde,
dy’t nei de minsken omsjocht,
om’t Hy it wurk fan syn hannen
net loslit.
Amen

2. Sjonge
Psalm 66: 1 en 3

3. Bea

Heare God, wy ha Jo love yn ús liet
en dat dogge wy ek yn ús gebed,
want op dizze hichte sjogge wy
dat rûnom de natuer yn bloei stiet
as belibben wy in nije skepping.

Heare God, wy loovje Jo ek,
om’t der noch altyd minsken binne
dy’t by elkoar komme om optild te wurden
út har eigen soargen en de noeden fan de wrâld.

Dizze hichte is it plak om te bidden
foar minsken dy’t amper moed mear ha
fanwege sykte, in handikap, iensumens en rou.
Hear, ûntfermje Jo oer har.

Dit is ek it plak om te bidden
foar de noeden yn de wrâld,
minsken dy’t honger ha nei brea,
honger nei rjocht en wierheid,
honger nei frede op ierde.

Fan dit plak ôf bidde wy
dat der in ein komt oan grutte wurden,
leagens om sels better foar it ljocht te kommen
en dat nepnijs feroaret yn it blide boadskip,
dat wy Jezus wer sjogge.

Want dan is de dei kommen fan jubilate yn excelsior.
Amen

4. Sjonge
Psalm 66: 6 en 7

5. Ynlieding

‘Bewege’ is tsjintwurdich de rie dy’t foaral fyftichplussers jûn wurdt. Op it sprekoere fan de dokter komt it ek oan de oarder: ‘Krije jo genôch beweging?’
Ik kin mei in earlik gewisse antwurdzje: ‘Alle moarnen om kertier foar achten meitsje ik in rûte troch Snits of in eintsje dêrbûten en om njoggen oere bin ik wer thús.’
Dat dokter hat oer my net te kleien en iksels mei ik net kleie oer myn sûnens, om it op syn Frysk te sizzen.
It is wol sa dat ik net safolle mear om my hinne sjoch, hoewol’t ik noch altyd it fototastel by my ha om wat nijsgjirrichs fêst te lizzen. Bin ik sa njonkelytsen útbeweegd of is der net safolle mear te sjen op ’e rûte troch Snits… en op ’e libbensrûte?

Sa’t wy hjir sitte, binne wy noch altyd yn beweging op ús eigen libbensrûte. As wy de ûndersikers fan it lok leauwe meie, dogge wy Friezen dat mei in strieljend gesicht, om’t wy de lokkichste minsken fan hiel Nederlân binne.

Dat sil wol sa wêze, mar der binne grif ek minsken dy’t it gefoel ha dat se yn in trêdmole rinne, lykas  in hynder eartiids hieltyd itselde rûntsje rûn om de mole yn beweging te hâlden. Foar de minske kin dat op it wurk, mar ek yn de thússituaasje sa wêze, benammen ast groanysk siik bist. It liket dan as binne alle dagen itselde. Do hoechst net om dy hinne te sjen, want folle nijs is der net om op te heinen.

Wa’t yn in rûntsje rint, kin de eagen wol tichthâlde, der is amper útsicht mear. Der binne âldere minsken dy’t sizze dat der wol in ein oan komme mei, want har libben liket foltôge. Wat se troch sykte en handikap meitôgje moatte, is de muoite fan it libben net mear wurdich.

It sil fan ’e moarn net gean oer de keunstmjittige ein fan in foltôge libben. Wol oer yn beweging komme om’t der noch safolle te sjen is. Bewege út ’e rûtine fan it libben wei, wat dy rûtine ek wêze mei. Wy binne as minsken roppen om op te sjen, om’t wy ûnderweis en oan de ein de Hear sjen meie, dy’t opropt om te libjen.

6. Sjonge
Liet 800: 1 en 2

7. Lêze
Jesaja 40, 26-31

8. Sjonge
Liet fan de ballingen: 1, 2 en 3
Wize: Liet 441 út it âlde Lieteboek foar de tsjerken

Kom, folk fan God, op fuotten,
fan jong oant griizjend âld,
fan boartsje oant lang wrotte,
sjoch, foar ús leit de wrâld,
dy’t noeget foar de reis
yn harmony fan sfearen,
ek stoarmen dy’t lûd beare,
dochs ien folk ûnderweis.

Sjoch ’t folk oan Babels streamen
fier fan Jeruzalem,
foarby gean al har dreamen
oant klinkt in kleare stim;
Tsien Wurden wurde mear,
in ienheid yn de boeken
om ûnderweis te brûken,
it libben nimt in kear.

Hear ’t folk as tiden keare,
it halleluja klinkt,
gjin ballingskip sil deare,
omdat de himel winkt;
de reek fan Babel riist,
syn rom wurdt wei yn dize,
mar Sion sil ferrize,
wat op ’e takomst wiist.

9. Ferkundiging 1

Wat kin in rivier prachtich streame, altyd is der beweging, it wetter brûst fan de hichte ôf nei de see ta. Hawwe teologen dêrom it plak fan it paradys tusken de Eufraat en de Tigris lokalisearre, de beide rivieren yn Mesopotamië?

Dat mei dan sa wêze, mar yn de tiid fan Jesaja, sa’n 700 jier foar Kristus, sieten de neikomlingen fan aartsheit Jakob ferslein oan de igge fan de rivier. Se hiene har harpen oan de wylgen hongen, om’t se gjin muzyk of liet ferneare koene. Behalve Psalm 137:
Oan Babels streamen, fier fan hûs ferjage,
ha wy ús need en djippe ellinde klage.
Oerstjoer en oandien tochten wy werom
oan dy, o Sion, en oan dyn hillichdom.
It kaam net yn ús op om noch te sjongen,
wy hawwe ús harpen oan de wylgen hongen.


Ofbylding EO ôflevering ‘Musica Religiosa’

Dêr sieten de ballingen dan, fier fan hûs, de holle foardel, want se koene elkoars fertriet en ûnwennigens net oansjen; oan de igge fan de Tigris wie oars net te sjen as ellinde. Sicht op ’e takomst wie der net. De ballingen wiene net mear yn beweging te krijen. It iennige wat beweegde, wie harren tonge: ‘Myn lot wit de Heare net fan, myn saak is myn God ûntkommen.’
Hearre jim it? Myn lot, myn saak… spile it yndividualisme 2700 jier lyn ek al de haadrol? Dat liket wol sa, mar it leit oars, want de profeet Jesaja sprekt it ferballe folk oan mei de namme fan aartsheit Jakob, dy’t nei it nachtlike gefjocht mei de ingel de namme Israel krige.

Jakob of Israel
Is net it bysûndere fan in profeet dat er relaasjes leit? De relaasje tusken Jakob en de ballingen. Jakob dy’t foar syn poerrazende broer Ezau nei Mesopotamië flechte, it lân tusken de beide paradysrivieren yn. Jakob, de flechtling fan west nei east.
Hjoed de dei is it krekt oarsom: no flechtsje minsken fan east (Mosoel oan de Tigris) nei it westen.
Jesaja wol mei de namme Jakob of Israel in ferbining lizze mei it ferline: doe siet Jakob ek yn de problemen, mar sjochris wat der fan him wurden is; hy kaam mei fjouwer froulju, tolve bern en in grutte keppel as in ryk man werom, dus hy hie wer takomst yn it lân fan belofte.

Sjen en bewege
Hie de profeet it dêrmei wol litte kind? Heechút kaam der noch in konklúzje achteroan: ‘Mei it each op it ferline, krije jim wer sicht op ’e takomst.’
Mar de ballingen oan de rivier hiene de eagen dan noch net opslein, lit stean dat se yn beweging kommen wiene. Dêr wie de Skepper fan himel en ierde foar nedich of de Geast mei in haadletter. Sa’t de Skepper Adam de siken ynblaasd hie, soene de ballingen troch de Geast ek op azem komme.
Mar earst moast de holle omheech, dan koe it sicht ferromme wurde: ‘Slach de eagen omheech en sjoch! Wa hat al dy stjerren skepen?’
 Der wurdt sein dat hjoed de dei yn Nederlân mear as in miljoen mismoedige misken binne, ek jonge minsken. Faak rinne se mei de holle foardel yn de trêdmole fan it bestean. No is it fansels net sa dat se daliks genêzen binne as se nachts nei de stjerren sjogge. Mar wa’t jûns mei de holle yn de nekke nei de stjerren sjocht, kin him ferwûnderje oer de ûneinige romte fan it universum. De astronomen fan hjoed de dei sizze dat der grif planeten binne dêr’t libben op foarkomt. Is it net krekt as sprekt de Geast de minske út it hielal wei oan? It jout in spiritueel gefoel, men kriget der spirit fan, nije enerzjy.

Enerzjy
En dêrmei binne wy wer by de profeet Jesaja werom. Hy hat earst de eachopslach fan de ballingen fan de grûn nei de hichte brocht, want dêr komt de enerzjy wei om oerein te kommen. Se sitte dêr noch, de ballingen, en binne út ’e liken sa wurch. Se ha gjin siken mear om te sjongen, sels net it kleiliet ‘Oan Babels streamen, fier fan hûs ferjage’.
De jongfeinten binne ek dea-ynien en wêrom soene de jongfammen der better oan ta wêze? Alle spirit is derút. Mar dan lit Jesaja it nei de stjerrenacht daagje. Mei’t yn it easten it ljocht trochbrekt, sweeft de Geast oan, de Geast fan de Skepper, dy’t Adam de siken ynblaasd hat. Miskien is tagelyk wol in do, as teken fan de Geast, oer de Tigris op de ballingen oanflein. Mei’t se de holle yn de nekke hiene om te sjen, kamen de siken ek wer op gong. Mei noch altyd de holle yn de nekke seagen se út it easten wei in earnfûgel mei krêftige wjukslach oer de rivier fleanen, byld fan de jongelju dy’t wer op fuotten kamen en de wjukken útsloegen. De gesichten waarden nei it westen keard en doe kamen de stive lea yn beweging. De ballingen, dy’t gjin balling mear wiene, krigen aartsheit Jakob foar eagen, dy’t mei syn froulju, bern en keppel nei it lân fan belofte teach.
Is it net bysûnder dat in profeet sokke bylden foar eagen kriget foar’t er dy ferwurdet? Sa joech de profeet Jesaja de ballingen wer sicht op ’e takomst en brocht dêrmei harren geast yn beweging om letter sels yn beweging te kommen op ’en paad nei Sion en syn hillichdom.
Us eigen wrâld is folop yn beweging. Berjochten oer striid, flechtlingen, grutte wurden, leagens fan machthawwers, nepnijs en gean samar troch komme massaal op ús ôf. Der binne dagen dat minsken it net mear sitten sjogge. Se bliuwe sitten wêr’t se sitte: oan de igge fan in stilsteande rivier, as ballingen yn de eigen wrâld. Of se rinne, slepend fan wurgens, yn de trêdmole fan it bestean. Wêr bliuwt dan de profeet dy’t opropt om nei de stjerren te sjen en yn beweging te kommen? Jesaja, Jeremia, Gandhi, Martin Luther King, Nelson Mandela… en dan stûket it… of is der in profeet yn de omkriten fan Hegebeintum?

10. Sjonge
Liet fan thúskomst: 1, 2 en 3
Wize: Liet 315 út it Lieteboek

De Hear rôp op syn feint Jesaja:
‘Rop op nei hûs wa’t balling is,
lit klinke oan de ierde-ein ta
dat ivich bliuwt myn leafde wis.’
Lit ús dan brekke út ’e bannen
fan soarch om lijen en gemis,
de oerstek dwaan troch toarre lannen
nei hûs dêr’t libben wetter is.

De Hear liet oan Jesaja witte:
‘Ik ha elk al by namme neamd,
gjin noed, Ik sil de djipte mjitte
fan ’t wetter dat sa skomjend streamt,
Ik sil jim troch rivieren fiere,
dat elk komt oan de oare kant,
it lân dêr’t jimme berntsjes tiere,
gjin macht dy’t dêr mear strikken spant.’

Jesaja hat fan tiden sprutsen
dêr’t hy de strekking al fan seach:
hoe’t kweade machten stikken brutsen,
út alle streken kaam in weach
fan soannen troch rivieren hinne
en dochters nei ’t beloofde lân,
dy’t mei elkoar de takomst binne
fan hiel de wrâld yn ien ferbân.

11. Lêze
Jehannes 16, 16-23a

12. Sjonge
Liet 663: 1 en 2

13. Ferkundiging 2

Dêr sitte se dan, de dissipelen, nei’t se de wurden fan Jezus oer sjen en net sjen oanheard ha. Se binne der oerémus fan. De wurden kolkje yn har om as in rivier dêr’t se troch meisleept wurde. Se kinne gjin hâldfêst krije.
It liket as bûcht Jezus syn paad ôf fan it plak dêr’t de dissipelen sitte. As bliuwe se ferweesd en ferfrjemd achter. It komt ommers frjemd op de dissipelen oer wat Jezus ferkundiget. Se binne efkes frjemdlingen op eigen grûn. Is der in grut ferskil mei ballingen op frjemde grûn? Beide kearen is der sprake fan ferfrjemding.
Wat wy al witte, dat is foar de dissipelen noch frjemd. Wy sjogge mei oare eagen nei Jezus, hawwe sicht op syn lijenswei,
dea oan it krús (trije dagen net te sjen),
opstanning (fjirtich dagen wol wer te sjen),
himelfeart (net mear te sjen),
pinkster (sichtber troch de Geast)
en de belofte fan it wer op ierde komme (dus nei ferrin fan tiid is Jezus wer te sjen)
Wy kinne dus de ôfwikseling tusken ‘Jezus sjen’ en ‘Jezus net sjen’ wol begripe, want hoe faak ha wy al net stilstien by Goed Freed, ha wy Peaske, Himelfeart en Pinkster fierd?
De dissipelen moatte it dwaan mei in pear útspraken fan Jezus. En dêr sjogge se gjin heil yn, se wurde meisleept troch de emoasjes dy’t de wurden oproppe. Wêr kinne se har dan noch oan fêstgripe om te begripen wat Jezus bedoelt?
Mar witte wysels krekt wat Jezus bedoelt? Yn de rin fan de iuwen hawwe tsjerkeheiten (kerkvaders) en teologen neitocht oer de útspraken fan Jezus. Der binne grutte gearkomsten oer holden, dêr’t se spul krigen oer hoe’t it no krekt siet. Wa’t it net mei de mearderheid iens wie, waard as ketter de tsjerke útsmiten. Nei drege petearen diene de gelearden sels útspraken oer Jezus, útspraken dy’t ta dogma’s waarden. Dêr moast it tsjerkefolk yn leauwe, woene se letter opnommen wurde yn de himel.
En hjoed de dei? De measte tsjerken rinne leech. Jonge minsken ha neat mear mei de dogma’s dy’t iuwen lyn fêststeld binne. As se al leauwe, dan is it op de manier fan professor Peter Barthel, dy’t antwurd jûn hat op ’e fraach fan de sânjierrige Anco: ‘Professor, bestaat God?’
Lit ús freegje: ‘Jezus, watfoar byld stiet Jo foar eagen?’

Lykas de profeet Jesaja liet Jezus it net by útspraken. Beide waarden troch de Geast dreaun om de geast fan de minsken yn beweging te bringen. Beide diene dat troch bylden, it libben sels moast foar eagen komme. Jesaja brûkte it byld fan de stjerren en fan de earnfûgel. Jezus fielde de pine al oan dy’t de dissipelen ha soene nei’t Hy net mear te sjen wie. It byld fan de mem dy’t in berntsje kriget, is gaadlik fanwege de pine ûnder de befalling en de freugde oer it bern dat libben op ’e wrâld komt.
In prachtich byld fanwege de takomst dy’t mei de berte fan in bern iepengiet. Yn harren bern krije de âlders de takomst foar eagen, dêr komme se foar yn beweging.
Is it sa ek net mei Jezus? Hoewol’t it yn it leauwe fan tsjerkeminsken in ôfwikseling is fan sjen en net sjen (Jezus foar eagen ha en Him net mear sitten sjen), giet de takomst foar ús iepen as de Geast begjint te waaien, lykas op it Pinksterfeest. Dat wie de berte fan de tsjerke as mienskip fan minsken dy’t yn beweging kamen. Soene wysels ek net wer berne wurde moatte om te sjen wat Jezus bedoelde en om yn beweging te kommen?
Anco frege: ‘Professor, bestaat God?’
Professor Barthel antwurde: ‘God is de Geest die wereld bezielt.’

Dyselde Geast hat Jezus besiele yn syn útspraken en dwaan en litten. Dy Geast iepenet ús ek de eagen om Him no al te sjen yn minsken fan de goede dieden. En wa wit geane ús de eagen noch wider iepen yn de takomst.
Amen

14. Oargelspul

15. Us Heit

Us Heit yn ‘e himel,
lit jo namme hillige wurde,
lit jo keninkryk komme,
lit jo wil dien wurde
op ierde likegoed as yn de himel.
Jou ús hjoed ús deistich brea
en ferjou ús ús skulden,
sa’t ek wy ús skuldners ferjûn hawwe;
en lit ús net yn fersiking komme,
mar ferlos ús fan ‘e kweade.
Want fan jo is it keninkryk
en de krêft
en de hearlikheid
oant yn ivichheid.
Amen

16. Sjonge
Liet 315: 1 en 2

17.Seine

Lit ús fan dizze hichte ôf
de wrâld wer yngean
mei de seine fan God de Heit,
de leafde fan Jezus Kristus de Soan
en de ynspiraasje fan de Hillige Geast.
Amen

18. Sjonge
Liet fan Hegebeintum: 1, 2 en 3
Wize: Liet 280 út it Lieteboek

De hichte is in suver plak
sa’t Hegebeintum leit,
hjir ûnder ’t himelskblauwe dak,
wat alles steefêst seit.

Lit al it folk hjirhinne gean,
de oekumene yn,
dan sil de hichte wêze ’t lean,
de geast waait as de wyn.

As Hegebeintum wurdt it hôf
fan Eden, it model
fan sjongend folk de Hear ta lof,
dan komt de seine del.